Prim. Doc. Dr. Med. Sc. Aida Arnautović-Čustović

Selekcija izvora matičnih ćelija

rijec-strucnjaka-aida-arnautovic Matične ćelije (MĆ) su ćelije od kojih svi potičemo, to je popularno rečeno “građevinski materijal” našeg tijela.

Da bi primjenili MĆ u terapijske svrhe moramo ih od nekoga uzeti, jer nauka, nažalost, još uvijek nije u mogućnosti da proizvodi MĆ mada je i na tom polju učinjen veliki iskorak naprijed.

Zahvaljujući svojoj sposobnosti samoobnavljanja, diferencijacije i proliferacije matične ćelije su sposobne da postignu potpuni oporavak koštane srži kod pacijenta sa oštećenom hematopoezom. Ova njihova sposobnost je podloga za njihovu transplataciju.

Postoje tri izvora matičnih ćelija koja se najčešće koriste u svrhu liječenja transplatacijom matičnih ćelija (TMĆ). To su: koštana srž, venska (periferna) krv i krv iz pupčanika. Matične ćelije hematopoeze (MĆH), bilo da se radi o HLA kompatibilnom (podudarnom) davaocu, bilo da su u određenim fazama bolesti, uzete od samog bolesnika, može biti iz koštane srži i /ili periferne krvi. Danas kada je u pitanju autologa TMĆH, izvor MĆ je skoro uvijek iz periferne krvi. Kada je u pitanje allogena TMĆH, izvor MĆH podjednako je i iz koštane srži i iz periferne krvi, s tim što se posljednjih godina ista uzima sve češće iz periferne krvi, zbog superiornosti u smislu engraftmenta, suportivne njege, kvaliteta života i koštanja TMĆH.

Treba napomeniti, kada je u pitanju uzimanje autologe MĆH iz koštane srži, pa i iz periferne krvi najpovoljnije je da osnovna bolest bude u remisionom stanju, čime se prisustvo neoplastične ćelije svodi na minimum.